На главную страницу
Бурятский государственный университет
Эрдэм шэнжэлэлгын таhаг

Эрдэм шэнжэлэлгын таhаг
 
Эрдэм шэнжэлэлгын таһаг 1998 ондо ректорэй 88-дугаар захиралтаар бии болоһон түүхэтэй. Эрдэм шэнжэлэлгын таћаг ехэ ћургуулиин байгууламжын хубинуудай фундаментальна, бэдэрэлгын, ажал үйлэдбэридэ сэхэ нүлөөтэй эрдэм шэнжэлэлгын, туршалгын-конструкторска ажалнуудые болон инновационно ажаябуулга эмхидхэхэ үүргэтэй. Тус таћаг хадаа ехэ ћургуулиин байгууламжын хубинуудай нэгэн болоно, Буряадай гүрэнэй ехэ ћургуулиин Дүримэй ёћоор ажалаа ябуулдаг.
Эрдэм шэнжэлэлгын таһагые даагша – Дамдинов Баир Батуевич, физико-математическа эрдэмэй кандидат, доцент, утаћан 21-80-57, bdamdinov@bsu.ru

Тэрэ хадаа эрдэм шэнжэлхы ажалай таћагай ажал хүтэлбэрилдэг. Ехэ ћургуулиин эрдэм шэнжэлэлгын ажал саг соогоо, мүн ћайн шанартайгаар дүүргэхые залан хүтэлжэ хангадаг. Ехэ ћургуулиин байгууламжын хубинуудай түсэбүүд дээрэ үндэћэлэн эрдэм шэнжэлэлгын түсэбүүдэй проектнүүдые зохёохо ажал эмхидхэдэг. . 1998 оной октябриин 30-да БГУ-гэй Эрдэмэй Соведтэ абтаћан   Дүримэй ёћоор тус таћагай гол түлэб үүргэнүүдтэ эрдэм шэнжэлхы ажал түсэблэхэ болон эмхидхэхэ, абтаћан программа болон түсэбүүд саг согоо, мүн хэр зэргэ шанартайгаар дүүргэгдэжэ байћыень шалгаха, ябуулагдажа байћан шэнжэлгэнүүдые гүрэнэй бүридхэн бэшэлгэдэ оруулхыень дүүрэн хангаха, ехэ ћургуулида үнгэргэгдэжэ байћан шэнжэлэлгэ болон зохёон найруулгануудые мэдэээсэлэй талаар хангаха, оюутадай шэнжэлэлгын бюронуудай ажал ябуулха, эрдэмэй-үйлэдбэриин отрядуудай болон бусад түхэлэй оюутадай эрдэмэй-техникын зохёохы ажал эмхидхэхэ, эрдэм ухаанай нэгэдэлгэ болон уласхоорондын, дээдэ ћургуулинуудай дундахи, албан захиргаануудай дундахи эрдэмэй талаар харилсаа холбоо бэхижүүлхэ г.м. ороно.

Тон түрүүн тус таһагые даагша түүхын эрдэмэй кандидат, доцент Номогоева Виктория Владимировна байћан юм. Урдахи жэлнүүдэй туршада энэ таћагта химиин э.к. Ю.В. Тоневицкий, ф. э.к. Т.Н. Желаев, г.э.к. О.А. Иванова, хэлэ бэшэгэй э.к. Д.Ч. Дымбрылова, физико-математическа э .к. А.В. Бадеев, г.э.к. В.С. Батомункуев, п.э.к. И.Г. Актамов, О.М.Цыренова  болон бусад хүдэлћэн юм.
 
Оюутадай эрдэмэй ба шэнжэлхы ажалые эрхилэлгын  хүтэлбэрилэгшэ - Басхаева ТатьянаГеоргиевна, биологиин эрдэмэй кандидат.
Оюутадай эрдэмэй ба шэнжэлхы ажалые эрхилэлгэ хадаа  оюутадай дундахи олипиадануудые, хуралдаануудые ба мүрысөөнүүдые эмхидхэдэг, оюутадта шэнжэлхы ажалаа мүнөө yеын эрилтээр үнгэргэхынь тула туhаламжа хэдэг, hалбаринуудай түсэбүүд ба тоосоонууд дээрэ үндэhэлжэ, ниитэ түсэб ба тоосоо баталдаг, дотоодын ба гадаадын эрдэмэй талаар холбоо харилсаа бэелүүлдэг.
 
Эрдэм шэнжэлэлгын таhагай ахамад мэргэжэлтэн Дмитриева Ольга Михайловна, биологиин эрдэмэй кандидат, университедэй багшанарай эрдэм шэнжэлгын ажалай таhагай түсэбүүд ба тоосоонуудые, «БГУ-гай эрхим багша» гэжэ мүрысөөнэй дансануудые шалган бүридхэдэг, эрдэм шэнжэлгын талаар үйлэ хэрэгyyдые эмхидхэлгэ тухай мэдүүлгэнүүдые суглуулжа, олондо тараадаг, мүн тэдэнэй үрэ дүнгүүдые гаргажа тобшолдог.
 
Эрдэм шэнжэлэлгын таhагай ахамад мэргжэлтэн – Байкалов Николай Сергеевич, түүхын эрдэмэй кандидат, багшанарай грантын проектнуудай талаар ажал эмхидхэдэг: тэдээн тухай бултанда мэдээсэдэг, дансануудыень бүридхэлгэдэ туhаламжа хүргэдэг, грантнудые бэдэрэлгын курснуудые болон семинарнуудые үнгэргэдэг, дотоодын грантын мүрысөөнүүдые эмхидхэдэг ба хүтэлбэрилдэг. 
 
Университедэй эрдэм шэнжэлэлгын гол шэглэлнүүд:
  • Конденсированна байлгын физикэ;
  • Плазменна эмиссионно зайн гал үзэлгын эрдэм;
  • Бага температуратай плазмын физикэ, техникэ боло технологи;
  • Нанотехнологи, нанохэрэгсэлнүүд;
  • Автотракторна двигательнуудай хүсэл гамналгын технологи;
  • Ухаан бодолтой мэдээсэлэй системэ;
  • Хүтэлбэрилгэтэ процессүүдые һайжаруулгын тоото методууд шүүмжэлгын хэбүүд;
  • Байгалай регионой хүжэлтын зорилго замууд
  • Зай болон сагай асуудалнуудай социальна-экономическа болон эколоого-географическа ажаябуулгатай холбоо харилсаае шэнжэлэлгэ
  • Байгаалие сахилгын оршомдо байгаалиие ашаглалга
  • Хүлдэһэн газарай ландшафтын экогеохимия
  • Забайкалиингеодинамиа болон магматизм
  • Һайн шанартай ба үсөөн тоотой металлнуудай руда бололго ба геохимии
  • Байгаалиин ашагтын хими
  • Орео оксидна холбуулгануудай хими болон физикэ
  • Дээдэ молекулярна холболтонуудай хими;
  • Байгалай регионой ургамалай экосистемын хүгжэлтын байгуулга ба тэдэнэй сахилга
  • Байгалай үмэнэхи Шэбэрэй амитадые сахилга
  • Забайкалиин байгаалиин бүлгэмүүдэй биогеоценотическа элдэб янза ба тэдэниие шэнжэлгэ
  • Буряад ороной
  • арадуудые шэнжэлгэ
  • Заншалта эмнэлгын болон мүнөө үеын элүүр энхые хамгаалгын туйлалтын дүй дүршэл нэгэдүүлэн дэлгэрэнгыгээр тараһан үбшэнүүдые аргалха эмнэлгын-профилактическа онол аргануудые һайжаруулга
  • Һуралсалай, соелой болон постклассическа эрдэм ухаанай гүн ухаанай-хараа бодолой үндэһэн һуури
  • Зүүн зүгэй болон Түбэй Азиин гүрэнүүдэй гүн ухаан
  • Буддын шажан болон Зүүн зүгэй болон Түбэй Азииин цивилизационно хубилалтанууд
  • Мүнөө үеын сэхээтэн: региональна болон үндэһэ яһатанай талаһаа хараа
  • Сибириин этносоциальна хубилалтанууд (процессүүд)
  • Мүнөө үеын байдалда региональна сообществын социальна-политическа байгуулгын хубилалта
  • Зүүн зүгэй болон Түбэй Азиин арадуудай эд хэрэглэгдэхэгүй мүн оюун ухаанай соелой гаралга, түүхэ, хүгжэлтэ
  • Монгол ороной түүхэ болон түүхын хүгжэлтэ тухай эрдэм ухаан (историографи)
  • Байгалай үмэнэхи Азиин социальна-экономическа, политическэ болон соелой хубилалтанууд (процессүүд)
  • Түбэй Азиин арадуудай заншалта соел. Буряад республикын үндэһэ яһатанай шажанай байдал
  • Ород үндэһэ яһатанай текст Евразиин контекст соо
  • Сибирь – олон үндэһэ яһатанай арадай аман болон уран зохеолой нэгэдэмэл дэбисхэр
  • Фонемэнүүдэй дифференциальна шэнжэнүүд
  • Сибириин ородуудай нютаг хэлэнүүд
  • Байгалай регионой хэлэнүүд (хэлэнүүдэй оршон тойроной толиин онсо шэнжэнүүд)
  • «Зүүн зүг- Баруун зүг»: һуралсалай, хүмүүжүүлгын, бэеын тамирай болон спортын талаар соелнуудай харилсаанай шиидхэгдээгүй асуудалнууд
  • Һурагшадые һургалгын болон хүмүүжүүлгын региональна болон үндэһэ яһатанай хубинууд (компонентнүүд)
  • Личностиин үндэһэ яһатанай талаар һанаһанаа дүүрэн бэелүүлгэ
  • Мэргэжэлтэдэй өөһэдын һанал бодол байгуулга болон хүгжөөлгэ
  • Элүүр энхые хамгаалха (гамнаха) онол арганууд
  • Регион соохи хүтэлбэрилгын байгууламжа болбосоруулгын асуудалнууд
  • Байгалай регионой экономическа хүгжэлтын онсо шэнжэнүүд
  • Социальна гүрэн түрын болон Россиин Федерациин заршамууд (принципы)
  • Буряад республикада хуули сахилга болон эрхэ гурим шэнжэлгын асуудалнууд
  • Азиин болон Номгон далайн үмэнэхи гүрэнүүдэй эрхэ хуули зэргэсүүлгэ